Menu

Lena Achtelik. Bird Haunts

6 listopada 2026 | godz. 18.00
Kurator: Monika Jakacka

↑ grafika: Aleksandra Grunholz

XXXV Festiwal Ars Cameralis

„Bird Haunts” to projekt artystyczno-badawczy oparty na rejestracji pejzaży dźwiękowych dawnych cmentarzy. Łączy zainteresowanie krajobrazem jako konstrukcją kulturową i perspektywę nie-ludzką w postaci akustycznego śladu przyrody. W rozważaniach gromadzi z pozoru odległe wątki dotyczące pamięci, ekologii dźwięku czy paranaukowego zjawiska EVP — Electronic Voice Phenomena.

Projekt koncentruje się na szczególnej roli, jaką odgrywają odgłosy ptaków, które w duchu ekologii akustycznej stają się elegijnym świadectwem zanikania bioróżnorodności. Sporządzone dotychczas nagrania dokumentują przede wszystkim zjawisko zmierzchowego chóru ptaków (ang. dusk chorus), przypadającego na czas przed zachodem słońca i bezpośrednio po nim. Wieczorny chór jest zazwyczaj krótszy, mniej intensywny i obejmuje mniejszą liczbę gatunków niż chór poranny. W kontekście przestrzeni cmentarza, nadchodzącego zmierzchu i przejmującej ciszy śpiew ptaków — zazwyczaj łączony z sielskim relaksem na łonie nieskażonej natury — nabiera żałobnego zabarwienia, zwiastuje katastrofę, staje się groźbą „cichej wiosny”.

Biorąc pod uwagę dłuższy horyzont czasowy, w którym nastąpiły zmiany w pejzażu dźwiękowym, spowodowane wszelkiego rodzaju antropopresją i jej skutkami, można zauważyć, że śpiew ptaków staje się coraz cichszy i mniej zróżnicowany. Dźwięki maszyn i środków transportu wykorzystujących silniki stopniowo zdominowały i zagłuszyły ewolucyjnie wypracowane dostrojenie się zwierząt do środowiska oraz ich harmonijne współbrzmienie. Poprzez przyjęcie ptasiej perspektywy, projekt eksploruje tematykę przynależności w obliczu zmian środowiska naturalnego oraz podejmuje próbę kontaktu z inną świadomością.

Nagranie, które można usłyszeć w przestrzeni galerii zostało zarejestrowane na poniemieckim cmentarzu w Sokołowsku (niem. Görbersdorf), który znajduje się na granicy lasu, u podnóża wzgórza. Gęste drzewa i krzewy poprzetykane są kilkunastoma nagrobkami i ich pozostałościami oraz zrujnowaną kaplicą cmentarną, które wyznaczają szczątkową geometrię pierwotnego założenia architektonicznego.

/ Lena Achtelik

Otwarcie instalacji dźwiękowej odbędzie się 6 listopada o godzinie 18.00 w Galerii Sztuki Współczesnej „Elektrownia” | Muzeum Saturn w Czeladzi. Wydarzenie będzie tłumaczone na polski język migowy, wstęp na otwarcie wolny. Instalacja będzie dostępna do 3 stycznia 2027 roku.

LENA ACHTELIK | kliknij, aby rozwinąć

Artystka sztuk wizualnych. Zajmuje się malarstwem, tworzy książki artystyczne i małe formy przestrzenne, sięga po nagrania terenowe. W swojej twórczości bada napięcia między racjonalnymi a irracjonalnymi obszarami wiedzy. Jest absolwentką Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, studiowała również w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Antwerpii. Stopień doktora w dziedzinie sztuki za publikację „Śmierć ćmy — Atlas” (2021) uzyskała w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. 

Jej prace prezentowane były na wystawach w wielu galeriach i muzeach, by wymienić tylko: Zachętę Narodową Galerię Sztuki i Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie, Galerię Sztuki Wozownia w Toruniu, Miejską Galerię Arsenał w Poznaniu, Miejską Galerię Sztuki w Łodzi, Galerię BWA we Wrocławiu. Jest laureatką stypendium Marszałka Województwa Śląskiego oraz stypendium „Młoda Polska” 2025. Mieszka i pracuje w Katowicach.

Współorganizator:

XXXV Festiwal Ars Cameralis

  • Kolorowy bukiet kwiatów w wazonie na jednolitym czarnym tle.
    31.10.2026

    XXXV Festiwal Ars Cameralis

    Tradycyjnie o tej porze roku zapraszamy na wspólne spędzanie czasu i listopad wypełniony koncertami, spotkaniami literackimi, pokazami filmowymi, warsztatami i wystawami.

  • Portret kobiety. Włosy ma zaplecione w warkoczyki i upięte na głowie, ubrana jest w koszulkę na ramiączka. W uszach długie kolczyki z koralików. Głowę ma skierowaną w bok.
    21.10.2026

    aja monet | koncert odwołany

    W ramach tegorocznego Festiwalu przygotowaliśmy dla Was nie lada gratkę, występ surrealistycznej poetki bluesowej, która zaprezentuje poruszający materiał z najnowszego albumu „the color of rain”.

  • Mężczyzna w czapce z lekkim zarostem na twarzy patrzy wprost na odbiorcę
    25.09.2026

    Ambrose Akinmusire: Starshine & Clay

    W Jazz Clubie Hipnoza wystąpią: Ambrose Akinmusire (trąbka), Charles Altura (gitara), Sam Harris (fortepian), Luca Alemanno (bass), Tim Angulo (perkusja).

  • 20.10.2026

    BAFTA 2026 Shorts | A British Council Touring Programme

    Po raz kolejny zapraszamy na spotkanie z utalentowanymi filmowcami podczas dwóch pokazów filmów krótkometrażowych.

  • Kobieta o bujnych, kręconych włosach z lekko uniesioną głową. Ręce ma ugięte i skierowane w stronę twarzy.
    29.10.2026

    Koncert: K Á R Y Y N

    Niepowtarzalna okazja, by usłyszeć na żywo artystkę, która kształtuje dźwięki w unikalny, a przede wszystkim piękny sposób.

  • Kolorowy bukiet kwiatów w wazonie na jednolitym czarnym tle.
    25.10.2026

    Warsztaty wyplatania z wikliny z Serfentą | brak miejsc

    Niepowtarzalna okazja, aby w towarzystwie prawdziwych mistrzyń rzemiosła plecionkarskiego wykonać unikatowy przedmiot.

  • Kobieta o długich pofalowanych włosach patrzy wprost na odbiorcę, lewą dłonią podpiera brodę
    30.09.2026

    Koncert: Hüma Utku

    Zapraszamy na koncert kompozytorki i artystki dźwiękowej, która łączy nagrania terenowe, analogowe syntezatory i nastrojową atmosferę.

  • Portret kobiety w kręconych włosach
    24.10.2026

    Spotkanie: Jankowicz, Sobolewska, Małochleb

    Grzegorz Jankowicz, Justyna Sobolewska i Paulina Małochleb spróbują odpowiedzieć na pytanie, czy kultura i literatura mogą wypełnić odczuwaną przez nas pustkę.

  • 14.10.2026

    Koncert: Ciśnienie

    Występ katowickiego zespołu, którego twórczość stanowi mieszaninę post rocka, muzyki orkiestrowej i transowego jazzu.

  • Zbliżenie na mężczyznę w studiu nagraniowym, przed nim znajduje się mikrofon.
    26.10.2026

    Spotkanie: Kopkiewicz, Tadra, Sowiński

    O miłości, która potrafi skutecznie wypełnić pustkę w życiu człowieka, a zarazem być jej główną przyczyną porozmawiają: Aldona Kopkiewicz, Izabela Tadra i Michał Sowiński.

  • 02.11.2026

    Warsztaty ilustratorskie: Narysuj to źle!

    Warsztaty ilustratorskie z rysownikiem komiksów, ilustratorem i projektantem graficznym Maćkiem Łazowskim. Nie trzeba mieć doświadczenia ani „umieć rysować”, wystarczy przyjść.

  • 09.10.2026

    Koncert: Anna von Hausswolff | sold out

    Występ szwedzkiej wokalistki i kompozytorki, której twórczość staje się łącznikiem między tym, co niebiańskie i transcendentne a współczesnym światem.

  • 30.10.2026

    Filmowa pustka

    W programie klasyczne kino hollywoodzkie: film noir „Podwójne ubezpieczenie” (reż. Billy Wilder, 1944), komediodramat „Harvey” (reż. Henry Koster, 1950) i western „W samo południe” (reż. Fred Zinnemann, 1952).

  • Czarno-białe zdjęcie mężczyzny o krótkich, kręconych włosach. Wzork mężczyzny skierowany jest w bok, spogląda w dół.
    26.10.2026

    Spotkanie: Jelonek, Szerszeń, Muszyński

    O korzyściach i zaletach płynących z prodróżowania porozmawiają: pisarka i scenarzystka Agnieszka Jelonek, pisarz, fotograf i podróżnik Tomasz Szerszeń oraz badacz kultury i mediów Krzysztof Muszyński.

  • 02.10.2026

    Koncert: Miłosz Pieczonka Trio Asleep

    Miłosz Pieczonka (saksofon), Lenny Rehm (perkusja) i Pascal Jarchow (kontrabas) wystąpią na Scenie w Malarni Teatru Śląskiego. Zapowiada się dynamiczna podróż przez dźwięki.

  • Portret kobiety na ciemnym tle. Na drugim planie trzy reflektory sceniczne.
    28.09.2026

    Koncert: Joan As Police Woman

    Do programu XXXV Festiwalu Ars Cameralis dołącza uznana i ceniona zarówno przez krytyków, jak i publiczność nowojorska artystka.

  • Portret mężczyzny z założonym rękami na jednolitym, ciemnym tle
    19.10.2026

    Spotkanie: Ostrowska, Tomasik, Małochleb

    Spotkanie z Joanną Ostrowską i Krzysztofem Tomasikiem, którzy od wielu lat swoimi książkami zwracają uwagę na to, że nie ma historii Polski bez historii polskiego queeru.

  • Muzycy orkiestry pozują przed zabytkowym budynkiem
    06.10.2026

    Koncert: W stronę ciszy

    Muzyka francuskich mistrzów baroku i „Stabat Mater” Arvo Pärta w wykonaniu Orkiestry Il Suonar Parlante. Kierownictwo artystyczne: Vittorio Ghielmi, soliści: Teresa Marut, Margot Oitzinger i Zacharie Fogal.

  • 22.10.2026

    Spotkanie: Grzesiek, Taborska, Glosowitz

    O trudnym temacie pustki spowodowanej odejściem naszych bliskich, rodziny, przyjaciół i zwierząt porozmawiają: Daria Grzesiek, Agnieszka Taborska i Monika Glosowitz.

  • 28.10.2026

    Wystawa: Kasimir Zgorecki. Fotografie

    Prezentacja czarno-białych fotografii, które są świadectwem codziennego życia wielu polskich emigrantów i tego, jak odnajdywali się nowej rzeczywistości.

  • Portret kobiety. Włosy ma spięte wysoko w koka, ubrana jest w jasną koszulę i ciemną marynarkę. Głowę ma skierowaną w bok i lekko pochyloną do dołu.
    23.09.2026

    Koncert: Dobrawa Czocher Trio

    Na scenie katowickiego Kinoteatru Rialto wystąpią: Dobrawa Czocher (wiolonczela), Natalia Czekała (syntezatory) i Wiktoria Błaszczak (altówka).

Ta strona wykorzystuje pliki cookies w celu zapewnienia wygody przy korzystaniu z pełnej funkcjonalności. Warunki przechowywania i dostępu do plików cookies można zmienić w ustawieniach przeglądarki.