Adonis, Hatif Janabi, Marek Dziekan — kolejni goście Festiwalu

Ali Ahmad Said Esber — bo tak naprawdę nazywa się poeta, eseista i tłumacz, który tworzy pod pseudonimem Adonis — urodził się w Syrii 89 lat temu. Pseudonim przyjął już w wieku siedemnastu lat, by „zerwać ze wszystkim, co religijne i nacjonalistyczne; przyjąć ludzką i uniwersalną perspektywę”. W swojej długiej karierze doczekał się miana najważniejszego żyjącego poety arabskiego świata, a brytyjski dziennik „The Guardian” porównał modernizacyjną rolę, jaką odegrał w arabskiej poezji do wpływu anglofońskiego mistrza T.S. Eliota. Oprócz licznych tomików poezji, filozoficznych i literaturoznawczych esejów Adonis opublikował wiele przekładów klasyki literatury światowej na język arabski, w tym pierwsze tłumaczenie „Metamorfoz” Owidiusza. Za swoją twórczość otrzymał wiele prestiżowych nagród — niemiecką nagrodę Goethego czy francuski Order Sztuki i Literatury; regularnie wymieniany jest też wśród kandydatów do nagrody Nobla. W Polsce dotychczas ukazały się dwa zbiory poezji Adonisa: „Rycerz dziwnych słów” w tłumaczeniu Krystyny Skarżyńskiej-Bocheńskiej oraz „Witając wiatr i drzewa” w przekładzie Kata Keresztély oraz Michała Grabowskiego. Jego utwory publikowała również „Literatura na Świecie”. Od lat 80. poeta żyje i tworzy we Francji.

Iracko-polski poeta, literaturoznawca i tłumacz. Jest swoistym łącznikiem między światem polskiej i arabskiej literatury oraz legendą warszawskiej orientalistyki. Urodził się w 1952 nieopodal Babilonu i skończył studia arabistyczne w Bagdadzie, z powodów politycznych uciekł jednak do PRL-owskiej Warszawy. Po ukończeniu polonistyki zaczął pracę na Wydziale Orientalistyki UW; wykładał też na Uniwersytecie Tizi-Ouzu w Algierii oraz Indiana University w amerykańskim Bloomington. Za swoją twórczość poetycką otrzymał wiele polskich i międzynarodowych nagród, w tym ostatnio Międzynarodowy Medal Homera — European Medal of Poetry and Art. Na język arabski tłumaczył dzieła m.in. Mickiewicza, Słowackiego, Miłosza, Szymborskiej, Herberta, Zagajewskiego, Różewicza, Kapuścińskiego, Kołakowskiego czy Schulza, którego Janabi wyjątkowo ceni i określa mianem „polskiego Kafki”.

Jeden z najwybitniejszych polskich arabistów. Profesor Uniwersytetu Łódzkiego, na którym kieruje Katedrą Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki; współpracuje również z warszawską arabistyką. Na swoim koncie ma kilkaset prac naukowych i popularnonaukowych, a także przekładów z języków arabskiego, rosyjskiego, niemieckiego i angielskiego. Wydał kilkanaście książek, w tym m.in. „Arabia magica. Wiedza tajemna u Arabów przed islamem” (1993), „Symbolika arabsko-muzułmańska” (1997), „Irak. Religia i polityka” (2005), „Cywilizacja islamu w Azji i Afryce” (2007), „Dzieje kultury arabskiej” (2008), „Złote stolice Arabów. Szkice o współczesnej myśli arabskiej” (2011), „Dwa studia o poezji staroarabskiej” (2012). W swoich badaniach zajmuje się głównie historią cywilizacji arabsko-muzułmańskiej, problematyką islamu klasycznego i współczesnego, islamem w Europie oraz klasyczną i współczesną literaturą arabską. Tłumaczył na polski m.in. poezję staroarabską, arabską literaturę ludową, a także utwory Adonisa, Hatifa Janabiego, Salwy an-Nu’ajmi i Chulud Szaraf.