Punk za żelazną kurtyną — Dezerter, Błaszczak, Grabowski, Książek, Usenko

W marcu tego roku nakładem Wydawnictwa Czarne ukazało się polskie tłumaczenie książki „Please kill me. Punkowa historia punka” autorstwa Legsa McNeila & Gillian McCain — pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników jednego z najbardziej radykalnych ruchów kontrkulturowych w historii muzyki. Książka stała się dla nas inspiracją i podczas tegorocznej odsłony Festiwalu Ars Cameralis przygotowaliśmy dla Was szereg wydarzeń w ramach punkowego szaleństwa.

Jednym z nich będzie dyskusja prowadzona przez Rafała Księżyka, w której udział wezmą: Jan Błaszczak, Konstanty Usenko oraz Krzysztof Grabowski. Podczas spotkania odbędzie się również promocja muzycznej serii Wydawnictwa Czarne: Jan Błaszczak „The Dom. Nowojorska bohema na polskim Lower East Side”; Rafał Księżyk „Wywracanie kultury. O dandysach, hipsterach i mutantach”; Konstanty Usenko „Oczami radzieckiej zabawki. Antologia radzieckiego i rosyjskiego undergroundu” i „Buszujący w barszczu. Kontrkultura w Rosji sto lat po rewolucji”; Gillian McCain, Legs McNeil „Please kill me. Punkowa historia punka”. A po dyskusji koncert legendy polskiego punkrocka — zespołu DEZERTER.

Jan Błaszczak → Dziennikarz muzyczny współpracujący z działami kulturalnymi „Tygodnika Powszechnego”, „Przekroju” i „Polityki”. Publikował również na łamach m.in. „Machiny”, „Wprost” i „Gazety Magnetofonowej”. Ma na koncie wywiady m.in. ze Steve’em Reichem, Johnem Paulem Jonesem, Charles’em Aznavourem, Raekwonem i Johnem Lydonem. Jako reporter współpracował z Programem II Polskiego Radia. Na co dzień pracownik działu programowego Filmoteki Narodowej — Instytutu Audiowizualnego.

Krzysztof Grabowski →  Na pomysł, by założyć zespół, który w przyszłości nazywać miał się Dezerter, Krzysztof Grabowski i Robert Matera wpadli podczas wykonywania prac społecznych, jeszcze jako uczniowie technikum. Grabowski zadeklarował, że będzie tekściarzem i perkusistą, a Matera gitarzystą i wokalistą. Pierwszą perkusję złożył z kartonowych pudeł i krzeseł, poza tym miał tylko werbel, jeden talerz i kawałek hi-hatu. Nie przypuszczał wtedy, że Dezerter stanie się legendą polskiego punk rocka. Zespół wyróżniała bezkompromisowa postawa — swego czasu muzycy zamiast autografów przybijali fanom pieczątki z napisem „pierd… autografy”. W latach 80. Dezerter walczył z systemem komunistycznym, a po jego upadku bez trudu odnalazł swoje miejsce w nowej rzeczywistości i do dziś nieprzerwanie koncertuje i wydaje płyty. W 2010 roku Grabowski napisał „Dezerter. Poroniona generacja?” o historii zespołu na przemian politycznych w Polsce.

Rafał Księżyk → Dziennikarz i krytyk muzyczny. W latach 90. współtworzył oblicze rodzącej się wówczas nowej prasy muzycznej i popkulturowej. W latach 2012–2017 był redaktorem naczelnym magazynu „Playboy”. Jest współautorem autobiografii artystów: Tomasza Stańki, Roberta Brylewskiego, Tymona Tymańskiego, Kazika Staszewskiego, Marcina Świetlickiego oraz autorem zbiorów esejów „23 cięcia dla Williama S. Burroughsa” oraz „Wywracanie kultury. O dandysach, hipsterach i mutantach”. Prowadzi audycję „Nokturn” w Programie Drugim Polskiego Radia. Współpracuje z portalem dwutygodnik.com.

Konstanty Usenko → Muzyk, kompozytor, autor tekstów piosenek i producent. Od początku lat 90. związany z szeroko pojętą sceną niezależną, członek zespołów Super Girl Romantic Boys i 19 Wiosen. Do tego tłumaczy i pisze: m.in. dla „Lampy”, „Nowej Europy Wschodniej” czy dwutygodnik.com.  Jak sam twierdzi, Rosji nie da się ogarnąć rozumem, ale można ją doskonale poznać poprzez teksty piosenek. A dokładniej przez muzykę alternatywną, której różnorodność w krajach postradzieckich jest zupełnie zachwycająca. W swojej pierwszej książce „Oczami radzieckiej zabawki. Antologia radzieckiego i rosyjskiego undergroundu” opisał alternatywę czasów pierestrojki. Swoje najnowsze dzieło, „Buszujący w barszczu. Kontrkultura w Rosji sto lat po rewolucji”, poświęcił fascynującym artystycznie czasom po upadku Związku Radzieckiego.

Dezerter → Legenda polskiego punk rocka, której początki sięgają 1981 roku. Zespół powstał w Warszawie pod nazwą SS-20 (odwołującą się do radzieckiego pocisku balistycznego) z inicjatywy gitarzysty i tekściarza Roberta „Robala” Matery, perkusisty i tekściarza Krzysztofa Grabowskiego oraz basisty Dariusza Stepnowskiego. Zdobył sławę występem na festiwalu w Jarocinie, udokumentowanym w kultowym reportażu Pawła Karpińskiego „Jarocin ’82”. W 1983 roku Dezerter przechytrzył cenzurę i nagrał EP-kę „Ku przyszłości”. Zawierała ona m.in. piosenkę „Spytaj milicjanta”, która z czasem stała się klasykiem rodzimego punk rocka. Od tamtej pory Dezerter wydał kilkanaście płyt, zagrał setki koncertów i stał się symbolem polskiego punka, również na scenie międzynarodowej. W przeciwieństwie do wielu antysystemowych zespołów lat 80. nie stracił paliwa po upadku komunizmu i nadal trafnie komentuje zastaną rzeczywistość. Ponadczasowe teksty Dezertera i energia bijąca z ich koncertów udowadniają, że rock’n’roll wciąż potrafi pełnić społeczną funkcję.

Bilety na wydarzenie dostępne na portalach Biletomat, Ticketmaster oraz Ticketportal.